3713 sayılı Kanun'a eklenen Geçici m. 14'teki 'bulundukları aşamadan itibaren kovuşturmaya devam edilmek üzere' ibaresinin Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edildiğini varsayalım. Bu iptal kararı, devredilen dosyalardaki yargılamaların baştan yapılacağı anlamına gelir mi? Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararının hukuki sonuçlarını ve 'ileri etkililik' prensibini tartışınız.

Hayır, bu ibarenin iptali tek başına yargılamaların baştan yapılacağı anlamına gelmezdi. Bunun birkaç temel nedeni vardır: 1) **İptalin Hukuki Sonucu:** Anayasa Mahkemesi bir kanun hükmünü iptal ettiğinde, o hükmün yerine geçecek yeni bir kural koyamaz (yasama organı yerine geçme yasağı). İptal edilen ibare olmasaydı, kanun metni '...derdest bulunan dosyalar, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte... yetkili ve görevli mahkemelere devredilir.' şeklinde kalacaktı. Bu ifade, devredilen dosyalardaki geçmiş işlemlerin hükümsüz sayılacağı veya yenileneceği şeklinde yorumlanamaz. Yargılamanın hangi aşamadan devam edeceği genel usul kurallarına göre belirlenirdi ki bu da yine kaldığı yerden devam etmesi olurdu. 2) **İleri Etkililik Prensibi:** Anayasa m. 153 uyarınca, AYM'nin iptal kararları kural olarak geriye yürümez, Resmi Gazete'de yayımlandığı tarihten itibaren ileriye dönük olarak hukuki sonuç doğurur. Dolayısıyla, iptal kararından önce özel yetkili mahkemeler tarafından yapılmış ve tamamlanmış usuli işlemler (iddianamenin kabulü, tanık dinleme, delil toplama vb.) bu iptalden etkilenmezdi. 3) **Soruşturmanın Tekrarlanamazlığı:** Özellikle soruşturma aşaması, delillerin toplandığı ve bir daha aynı koşullarda tekrarlanması çoğu zaman mümkün olmayan bir evredir. Soruşturmanın 'yok' sayılarak yeniden yapılması, delillerin kaybolması veya niteliğinin değişmesi gibi onarılamaz sonuçlara yol açabilirdi. Sonuç olarak, ibarenin iptali sembolik bir anlam taşısa ve ÖYM uygulamalarına yönelik eleştirel bir gerekçeye dayansa bile, pratik olarak devam eden davaların geçmişini otomatik olarak 'hükümsüz' kılmaya veya yargılamaları sıfırlamaya yetmezdi. Her dosyanın kendi özgül koşullarında hukuka aykırılık denetimi yapılması gerekliliği devam ederdi.