Sözleşmeli subay ve astsubayların 'ön sözleşme' döneminde 'askeri eğitimde başarısız veya disiplinsiz olduğuna karar verilmesi' nedeniyle ilişiklerinin kesilmesi işlemi, yargısal denetime tabi midir? Bu tür bir davada 'yürütmeyi durdurma' kararı alınmasının pratik sonucu ne olur?

Evet, 'ön sözleşme' döneminde 'askeri eğitimde başarısız veya disiplinsiz olduğuna karar verilmesi' gibi gerekçelerle tesis edilen ilişik kesme işlemi, idarenin tüm eylem ve işlemleri gibi Anayasa'nın 125. maddesi uyarınca yargısal denetime tabidir. Bu işlem, kişiye tebliğinden itibaren 60 gün içinde yetkili İdare Mahkemesi'nde açılacak bir iptal davasına konu edilebilir. İdare Mahkemesi, idarenin 'başarısız' veya 'disiplinsiz' şeklindeki tespitinin objektif kriterlere dayanıp dayanmadığını, keyfi olup olmadığını ve usulüne uygun tesis edilip edilmediğini denetler. Bu tür bir davada, İYUK m. 27 uyarınca 'yürütmeyi durdurma' talep edilmesi kritik öneme sahiptir. Mahkemenin, işlemin uygulanması halinde telafisi güç veya imkansız zararların doğacağı ve işlemin açıkça hukuka aykırı olduğu kanaatine varması durumunda vereceği yürütmeyi durdurma kararı, davanın esası hakkında nihai karar verilinceye kadar, ilişik kesme işleminin tüm hukuki sonuçlarını askıya alır. Bunun pratik sonucu, davacının dava süreci boyunca eğitimine geri dönmesi ve devam etme hakkı kazanmasıdır. Eğer dava sonunda iptal kararı verilirse bu durum kalıcı hale gelir; dava reddedilirse tekrar ilişiği kesilir.