İnsan Hakları Avrupa Mahkemesi (İHAM) tarafından verilen bir ihlal kararına dayanarak yapılan 'yargılamanın yenilenmesi' talebinin derece mahkemesince reddedilmesi üzerine AYM'ye yapılan bireysel başvuruda, AYM'nin denetiminin kapsamı nedir? AYM, ret kararının 'hukuka uygunluğunu' mu, yoksa 'gerekçeli karar hakkı' gibi usuli güvencelere uygunluğunu mu denetler? *Lokman Sapan* kararı bu konuda ne ifade etmektedir?

AYM, İHAM'ın ihlal kararına dayanılarak yapılan yargılamanın yenilenmesi talebinin reddi kararlarına karşı yapılan başvuruları, adil/dürüst yargılanma hakkı (Anayasa m. 36) kapsamında inceler. Ancak bu incelemenin kapsamı sınırlıdır. AYM, kural olarak bir 'süper temyiz' mercii gibi hareket etmez. Başvurucunun, ret kararının 'adil veya hukuka uygun olmadığı' yönündeki şikayetlerini, derece mahkemesi kararında 'bariz bir takdir hatası veya açık bir keyfilik' içermedikçe 'kanun yolu şikayeti' olarak nitelendirir ve esasına girmez. AYM'nin asıl odaklandığı denetim, usuli güvencelerin sağlanıp sağlanmadığıdır. Bu kapsamda AYM; **Gerekçeli karar hakkı** bakımından, ret kararının yeterli ve ilgili gerekçe içerip içermediğini, yani mahkemenin İHAM ihlal kararını nasıl değerlendirdiğini ve neden yargılamanın yenilenmesi koşullarının oluşmadığı sonucuna vardığını makul bir açıklıkta izah edip etmediğini denetler. **Duruşmalı yargılama hakkı** bakımından ise, *Lokman Sapan* kararında da belirtildiği gibi, talebin dosya üzerinden reddedilmesini, incelemenin esasa (kişinin suçluluğuna) ilişkin olmaması sebebiyle, adil/dürüst yargılanma hakkına aykırı bulmamaktadır. Dolayısıyla AYM, ret kararının esastan hukuka uygunluğunu değil, daha çok gerekçelendirme gibi usuli haklara uygunluğunu denetler.