HMK m. 279/4'e göre bilirkişi, 'hâkim tarafından yapılması gereken hukuki nitelendirme ve değerlendirmelerde bulunamaz.' Yargıtay 12. Hukuk Dairesi'nin 2016/25657 E. sayılı kararında da bu ilke vurgulanmıştır. Bir tapu iptali ve tescil davasında, bilirkişinin raporunda 'davacının iyiniyetli olmadığı, bu nedenle mülkiyeti kazanamayacağı' şeklinde bir ifade kullanması durumunda, bu raporun hukuki akıbeti ne olmalıdır? Mahkeme bu raporu tamamen reddetmeli midir, yoksa sadece hukuki değerlendirme içeren kısmı mı yok saymalıdır?

HMK m. 279/4, bilirkişinin görev alanını net bir şekilde çizerek, onun sadece çözümü uzmanlığı, özel veya teknik bilgiyi gerektiren 'maddi vakıalar' hakkında görüş bildirebileceğini, hukuki nitelendirme ve değerlendirmenin ise münhasıran hakime ait olduğunu belirtir. Bilirkişinin 'davacının iyiniyetli olmadığı' şeklindeki tespiti, bir maddi vakıa tespiti değil, TMK m. 3'teki sübjektif iyiniyet kavramının somut olaya uygulanarak bir sonuca varılmasıdır ki bu, tamamen bir hukuki değerlendirmedir. 'Mülkiyeti kazanamayacağı' ifadesi ise bu hukuki değerlendirmenin nihai sonucudur. Bu durumda mahkemenin raporu tamamen reddetmesi gerekmez. Bilirkişi raporları, hukuki değerlendirme içerse bile, teknik ve maddi vakıalara ilişkin tespitler de barındırabilir. Mahkemenin yapması gereken, raporun hukuki nitelendirme ve değerlendirme içeren kısımlarını (örneğin 'iyiniyetli değildir', 'mülkiyeti kazanamaz' gibi) yok saymak ve bu kısımlarla bağlı olmadığını kararın gerekçesinde belirtmektir. Ancak, raporun maddi vakıalara ilişkin kısımlarını (örneğin, taşınmazın değeri, imar durumu, yapılan ölçümler vb.) delil olarak değerlendirebilir. Eğer raporun hukuki değerlendirmeleri, maddi vakıa tespitlerinden ayrılamayacak kadar iç içe geçmişse ve raporun geneli bu hukuki mütalaalar üzerine kuruluysa, mahkeme raporun denetime ve hüküm kurmaya elverişli olmadığı gerekçesiyle (Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, 2014/764 E. kararında olduğu gibi) ek rapor isteyebilir veya yeni bir bilirkişi heyetinden rapor alabilir. Kısacası, ilke olarak raporun hukuki değerlendirme içermeyen, teknik kısımları kullanılabilir.