Elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete çevrilmesi davasında (TMK m.644), davalı mirasçılardan birinin, 'elbirliği mülkiyetinin devamını haklı kılacak bir itiraz' ileri sürmesi ne anlama gelir? Hangi tür itirazlar mahkeme tarafından 'haklı' kabul edilebilir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #100411

Elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete çevrilmesi, mirasçıların oybirliğiyle veya TMK m.644'teki dava yoluyla talep edebileceği bir haktır. Ancak diğer mirasçılar, 'elbirliği mülkiyetinin devamını haklı kılacak bir itiraz' ileri sürerek bu talebe karşı çıkabilirler. Bu itirazın 'haklı' kabul edilebilmesi için, keyfi veya sübjektif bir nedene değil, ortaklığın amacına veya hukuki niteliğine dayanan objektif bir gerekçeye dayanması gerekir. Yargıtay içtihatlarında 'haklı sebep' olarak kabul edilebilecek bazı örnekler şunlardır: 1) Tereke Mallarının Aile İşletmesi Olarak Kullanılması: Miras kalan malların (örneğin bir çiftlik, bir atölye) bir bütün olarak işletilmesi ve paylı mülkiyete geçilmesinin bu işletmenin ekonomik bütünlüğünü ve verimliliğini bozacağı yönündeki bir iddia haklı bir itiraz olabilir. 2) Mirasçılar Arasında Anlaşma Bulunması: Mirasçıların daha önce, terekenin belirli bir süre boyunca elbirliği halinde yönetileceğine dair kendi aralarında geçerli bir sözleşme yapmış olmaları. 3) Tereke Borçlarının Henüz Ödenmemiş Olması: Terekenin henüz tasfiye edilmemiş olması, çok sayıda borcunun bulunması ve bu borçlar ödenmeden malların paylı mülkiyete çevrilmesinin alacaklıların haklarını tehlikeye atacağı iddiası. Sadece bir mirasçının kişisel olarak paylaşımı istememesi veya diğer mirasçılarla anlaşamaması gibi sübjektif nedenler, genellikle 'haklı bir itiraz' olarak kabul edilmez.