Muris muvazaasına dayalı tapu iptal ve tescil davasının davalısı, 'taşınmazın bedelini para olarak değil, mirasbırakanın bakımını üstlenerek ve ihtiyaçlarını karşılayarak ödediği' yönünde bir savunma yaparsa, bu savunmanın hukuki geçerliliği nedir? Mahkeme bu iddiayı nasıl değerlendirmelidir?

Bu savunma, işlemin aslında muvazaalı bir bağış değil, 'gizli bir ölünceye kadar bakma sözleşmesi'ne dayandığı iddiasını içermektedir ve hukuken geçerli bir savunmadır. Muris muvazaası iddiasının temelinde, işlemin 'karşılıksız' olması yatar. Eğer davalı, devraldığı taşınmaza karşılık olarak murise para yerine fiili bir bakım ve gözetim hizmeti sunduğunu ispatlayabilirse, işlem ivazlı (karşılıklı) hale gelir ve muvazaa iddiası çöker. Mahkeme, bu iddiayı değerlendirirken şu hususları araştırmalıdır: 1) Fiili Bakımın Varlığı: Davalının gerçekten murise bakıp bakmadığı, onunla birlikte yaşayıp yaşamadığı, masraflarını karşılayıp karşılamadığı tanık beyanları, banka kayıtları, faturalar gibi delillerle araştırılmalıdır. 2) Bakımın Niteliği ve Süresi: Sağlanan bakımın kapsamı, süresi ve niteliği, devredilen taşınmazın değeriyle makul bir denge içinde olmalıdır. Sembolik veya kısa süreli bir yardım yeterli görülmeyebilir. 3) Murisin Bakıma Muhtaçlığı: Murisin devir tarihinde gerçekten bakıma muhtaç bir durumda olup olmadığı (yaşı, sağlık durumu vb.) değerlendirilmelidir. Eğer davalının bu savunması ispatlanırsa, mahkeme devrin mirastan mal kaçırma amacı taşımadığına, geçerli bir ivaz karşılığında yapıldığına kanaat getirerek davayı reddetmelidir. Metinde de 'taşınmaz kendisine devredilen davalı, miras bırakanın bakım ve ihtiyaçlarını karşıladığından tapudaki devir mirasçılardan mal kaçırma amacı taşımamaktadır' denilerek bu duruma işaret edilmiştir.