Yargıtay'ın hukuki denetim görevini, ilk derece mahkemeleri ve istinaf mahkemelerinin görevlerinden ayırarak açıklayınız. Yargıtay'ın 'olay yargılaması' yapamamasının anlamı ve sonuçları nelerdir?

Yargı sistemimizde mahkemeler kural olarak üç derecelidir. İlk derece mahkemeleri (Asliye Hukuk, Ağır Ceza vb.), bir uyuşmazlığı ilk elden ele alıp delilleri toplayan (tanık dinleme, keşif yapma, bilirkişi raporu alma vb.), bu delilleri doğrudan değerlendirerek bir karara varan mahkemelerdir. Bu sürece 'olay (vakıa) yargılaması' denir. İstinaf mahkemeleri (Bölge Adliye Mahkemesi), ikinci derece mahkemesi olarak hem ilk derece mahkemesinin kararını hukuki açıdan denetler (hukuki denetim) hem de gerekli gördüğünde yeniden delil toplayarak 'olay yargılaması' yapabilir. Yargıtay ise, en üstteki 'hukuki derece' mahkemesidir. Yargıtay'ın temel görevi, istinaf mahkemesi kararlarının hukuka uygun olup olmadığını denetlemektir. Metinde de belirtildiği gibi, Yargıtay 'olay yargılaması yapamaz'. Yani, yeniden delil toplayamaz, tanık dinleyemez, keşif yapamaz. Sadece dosya üzerinden, ilk derece ve istinaf mahkemelerinin maddi vakıaları hukuki kurallara doğru uygulayıp uygulamadığını, usul kurallarına uyup uymadığını denetler. Bu durumun en önemli sonucu, Yargıtay'ın maddi vakıaların tespitiyle değil, hukukun doğru uygulanması ve ülke genelinde 'içtihat birliği'nin sağlanmasıyla ilgilenmesidir. Yargıtay, bir 'hukuk mahkemesi', diğerleri ise 'vakıa mahkemesi' olarak işlev görür.