Muris muvazaasına dayalı tapu iptal ve tescil davalarında zamanaşımı veya hak düşürücü süre uygulanır mı? Bu kuralın hukuki gerekçesini açıklayınız. Dava kime karşı açılır ve devredilen malın iyi niyetli üçüncü bir kişiye satılması durumunda davanın akıbeti ne olur?

Muris muvazaasına dayalı tapu iptal ve tescil davalarında herhangi bir zamanaşımı veya hak düşürücü süre uygulanmaz. Dava, murisin ölümünden sonra her zaman açılabilir. Bu kuralın hukuki gerekçesi, muvazaalı işlemin baştan itibaren 'kesin hükümsüz' (yok hükmünde) sayılmasıdır. Hukuken hiç doğmamış, geçersiz bir işleme dayanan tapu tescili de 'yolsuz tescil' niteliğindedir. Geçersiz bir işlem zamanla geçerli hale gelemeyeceği için, buna karşı dava açma hakkı da süreye tabi değildir. Dava, kural olarak muvazaalı işlemle malı devralan mirasçıya veya üçüncü kişiye karşı açılır. Ancak, bu kişi malı tapu kaydına güvenerek devralan 'iyi niyetli' bir üçüncü kişiye satmışsa, TMK m.1023 uyarınca bu iyi niyetli üçüncü kişinin kazanımı korunur. Bu durumda, tapu iptal ve tescil davası bu kişiye karşı açılamaz. Miras hakkı ihlal edilen davacı, tapu iptali yerine, malı kötü niyetle devreden (ilk devralan) kişiye karşı, taşınmazın devir tarihindeki değeri üzerinden bir 'tazminat davası' açabilir.