Teşhis işleminin en az iki kez tekrarlanması ve teşhiste bulunacak kişiye 'şüphelinin teşhis edilecek kişiler arasında yer almıyor olabileceği'nin hatırlatılması zorunluluğunun (PVSK Ek-6) amacını, delilin güvenilirliği ve adil yargılanma hakkı açısından değerlendiriniz.
Bu iki usuli kural, teşhis işleminin güvenilirliğini artırmak ve hatalı teşhislerin önüne geçerek adil yargılanma hakkını güvence altına almak amacıyla öngörülmüştür. 1) En Az İki Kez Tekrarlanma: Bu kural, tanık veya mağdurun ilk teşhisindeki kararlılığını ve tutarlılığını test etmeyi amaçlar. İkinci teşhis sırasında, şüpheli de dahil olmak üzere kişilerin yerleri ve numaraları değiştirilir. Eğer tanık her iki seferde de tutarlı bir şekilde aynı kişiyi teşhis ediyorsa, bu durum teşhisin güvenilirliğini artırır. Tereddüt yaşaması veya farklı kişileri işaret etmesi ise teşhisin ispat gücünü zayıflatır. 2) Şüphelinin Orada Olmayabileceğinin Hatırlatılması: Bu kural, 'göreceli yargılama' (relative judgment) olarak bilinen psikolojik yanılgıyı önlemeyi hedefler. Tanık veya mağdur, kendisine gösterilen grup içinde failin mutlaka bulunduğunu varsayarak, faile en çok benzeyen kişiyi seçme eğiliminde olabilir. 'Şüpheli burada olmayabilir' hatırlatması, bu baskıyı ortadan kaldırarak tanığın daha objektif bir değerlendirme yapmasını, eğer faili kesin olarak tanımıyorsa 'hiçbiri değil' deme cesaretini bulmasını sağlar. Bu iki kural, hatalı bir teşhise dayalı haksız bir mahkumiyet riskini en aza indirmeyi amaçlayan kritik usuli güvencelerdir.