Müteahhit, arsa sahibi ile yaptığı eser sözleşmesi (inşaat sözleşmesi) uyarınca bir bina inşa etmiş, ancak deprem yönetmeliğine aykırı malzeme kullandığı için bina depremde yıkılmış ve iş sahibi (arsa sahibi) zarara uğramıştır. İş sahibinin müteahhide karşı, eser sözleşmesinden doğan 'ayıptan sorumluluk' hükümlerine (TBK m. 474 vd.) dayanarak ileri sürebileceği talepler nelerdir? Bu davada uygulanacak zamanaşımı süreleri, ayıbın 'gizli ayıp' niteliği taşıması durumunda nasıl şekillenir?

Cevap: İş sahibi, eser sözleşmesinden doğan ayıptan sorumluluk kapsamında müteahhide karşı şu seçimlik hakları ileri sürebilir (TBK m. 475): 1) Sözleşmeden dönme (eğer eser iş sahibinin kullanamayacağı derecede ayıplıysa), 2) Bedelden indirim isteme, 3) Bütün masrafları yükleniciye ait olmak üzere, eserin ücretsiz onarılmasını isteme, 4) Genel hükümlere göre tazminat isteme. Depremde binanın yıkılması gibi bir durumda onarım veya bedel indirimi pratik olarak anlamsız olacağından, iş sahibi genellikle sözleşmeden dönerek ödediği bedelin iadesini ve uğradığı diğer zararlar için tazminat talep edecektir. Binanın deprem yönetmeliğine aykırı inşa edilmesi, dışarıdan bakıldığında anlaşılamayacak ve ancak bir depremle veya uzman incelemesiyle ortaya çıkacak bir 'gizli ayıp'tır. Taşınmaz yapılarla ilgili ayıptan doğan davalar için zamanaşımı süresi, teslimden itibaren 5 yıldır. Ancak, yüklenici (müteahhit) ayıbı 'ağır kusuru' ile gizlemişse (ki yönetmeliğe kasten aykırı malzeme kullanmak ağır kusurdur), zamanaşımı süresi teslimden itibaren 20 yıla çıkar (TBK m. 478). Dolayısıyla, bu olayda iş sahibi 20 yıllık zamanaşımı süresi içinde dava açabilir. (Kaynak: ayboga.av.tr/deprem-sonrasi-meydana-gelen-neticelerden-dogan-cezai-ve-hukuki-sorumluluk/)