Bir idari işlemin iptali davasında, davalı idarenin savunma dilekçesi vermemesi veya geç vermesinin hukuki sonucu nedir? Mahkeme, idarenin savunmasını beklemeden davayı karara bağlayabilir mi? Bu durumun, 're'sen araştırma ilkesi' ile olan ilişkisini açıklayınız.

Cevap: İdari yargıda 'yazılı yargılama usulü' esastır ve tarafların dilekçeleri yargılamanın temelini oluşturur. Davalı idarenin süresi içinde savunma dilekçesi vermemesi, davacının iddialarını kabul ettiği anlamına gelmez. İYUK m. 16/3'e göre, idare savunma vermese dahi dava dosyadaki belgelere göre karara bağlanır. Mahkeme, idarenin savunmasını beklemeden davayı hemen karara bağlamaz. İYUK m. 20 uyarınca, idari yargıda 're'sen araştırma ilkesi' geçerlidir. Bu ilke gereği mahkeme, davanın aydınlatılması için gerekli olan her türlü delili ve bilgiyi taraflar talep etmese bile kendiliğinden araştırmakla yükümlüdür. Bu kapsamda, idare savunma vermese bile, mahkeme dava konusu işlemle ilgili tüm bilgi ve belgeleri (işlem dosyası, dayanak belgeler vb.) idareden resen ister. Dosya tekemmül ettikten, yani gerekli tüm bilgi ve belgeler toplandıktan sonra, mahkeme idarenin savunması olmasa da mevcut delillere göre bir karar verir. (Kaynak: kadimhukuk.com.tr/makale/insaat-durdurma-yikim-kararina-itiraz-dava/ ve genel idari yargılama usulü prensipleri)