Yargıtay nedir ve Türk yargı sistemindeki temel işlevi nedir? Yargıtay'ın 'içtihadı birleştirme kararlarının' (İBK) hukuki niteliği ve bağlayıcılığı hakkında bilgi veriniz. Bir hukuk dairesinin, daha önce verilmiş bir İBK'ya aykırı bir karar vermesi mümkün müdür?

Cevap: Yargıtay, Türkiye'deki adli yargı (hukuk ve ceza mahkemeleri) alanında en üst temyiz merciidir (Yargıtay Kanunu m.1). Temel işlevi, ilk derece ve bölge adliye (istinaf) mahkemelerince verilen kararların hukuka uygunluğunu denetleyerek ülke genelinde hukuk birliğini sağlamaktır. Yargıtay, olay yargılaması yapmaz, sadece hukuki denetim yapar. İçtihadı Birleştirme Kararları (İBK), Yargıtay'ın farklı daireleri veya kurulları arasında aynı hukuki konuda ortaya çıkan çelişkili kararları (içtihat uyuşmazlıklarını) gidermek amacıyla Yargıtay Büyük Genel Kurulu tarafından verilen kararlardır. Yargıtay Kanunu'nun 45. maddesi uyarınca İBK'lar, 'benzer hukuki konularda Yargıtay Genel Kurullarını, dairelerini ve adliye mahkemelerini bağlar.' Dolayısıyla İBK'lar, kanun gibi bağlayıcı bir niteliğe sahiptir ve normlar hiyerarşisinde kanunların altında yer alırlar. Bir hukuk dairesinin, yürürlükte olan bir İBK'ya aykırı karar vermesi hukuken mümkün değildir. Eğer daire, İBK'nın değişmesi gerektiğini düşünüyorsa, bu yönde gerekçeli bir taleple Birinci Başkanlık aracılığıyla içtihadın yeniden birleştirilmesi sürecini başlatabilir, ancak mevcut İBK yürürlükte olduğu sürece ona uymak zorundadır. (Kaynak: barandogan.av.tr/blog/medeni-hukuk/yargitay-nedir-yargitayin-gorevi-nedir.html)